Starten met kolven met vertrouwen

Van je eerste kolfsessie tot een fijn ritme dat bij jou past

Kolven is een waardevolle manier om moedermelk uit je borsten te halen, zodat je baby kan blijven genieten van jouw melk, zelfs als je niet fysiek aanwezig bent. Er zijn verschillende situaties waarin kolven een praktische of noodzakelijke oplossing biedt. 
Mama houdt haar baby liefdevol vast - Starten met kolven advies en tips van Lotjez

Waarom zou je beginnen met kolven?

Er zijn verschillende situaties waarin kolven een praktische of noodzakelijke oplossing biedt. 
Afgekolfde melk na een kolfconsult bij Lotjez in Balen

Voeden bij afwezigheid

Kolven stelt je in staat om moedermelk achter te laten voor je baby, zodat een partner, oppas of familielid jouw kindje kan voeden als jij er niet bent. Dit kan bijvoorbeeld handig zijn wanneer je weer aan het werk gaat of een uitstapje hebt gepland.

Melkproductie stimuleren

Als je het gevoel hebt dat je melkproductie niet voldoende is, kan kolven helpen om de productie te verhogen. Regelmatig (na)kolven geeft je lichaam het signaal om meer melk aan te maken. Dit kan ook nuttig zijn in de eerste dagen na de geboorte, wanneer de melkproductie nog op gang moet komen.

Medische redenen

Kolven kan een oplossing bieden bij uitdagingen zoals tepelkloven, gevoelige tepels of een ziekenhuisopname van jouw baby. Ook bij een vroeggeboorte kan kolven cruciaal zijn om ervoor te zorgen dat je baby toch de voeding en voordelen van moedermelk krijgt.

Fulltime kolven

Voor sommige ouders is direct aan de borst voeden geen optie, bijvoorbeeld door medische redenen, persoonlijke voorkeuren of uitdagingen bij het aanleggen. Fulltime kolven biedt dan de mogelijkheid om jouw baby moedermelk te geven via een fles, terwijl je toch profiteert van de vele voordelen van borstvoeding.

Voorraad opbouwen

Kolven maakt het mogelijk om een voorraad moedermelk aan te leggen. Dit kan handig zijn voor momenten waarop je weer aan het werk gaat, een productiedip hebt door ziekte of andere onverwachte situaties. Een kleine voorraad in de vriezer geeft gemoedsrust en flexibiliteit.
Borstkolf_die_wordt_gebruikt_en_melk_laat_zien_bij_Lotjez

Kolven: waarom, wanneer, hoevaak?

Het moment waarop je gaat kolven, hangt af van de reden waarom je kolft. Hieronder beschrijf ik verschillende situaties met handige tips en adviezen.

Kolven bij afwezigheid

Ben je gescheiden van je baby, bijvoorbeeld omdat je weer aan het werk gaat of een dagje weg bent? Dan is kolven essentieel om je melkproductie op peil te houden en je baby moedermelk te blijven geven.
  • Kolf op de momenten dat je baby normaal zou drinken. Dit zorgt ervoor dat vraag en aanbod goed op elkaar afgestemd blijven. 
  • Probeer per kolfbeurt een volledige voeding af te kolven. 
Tip: Houd rekening met je natuurlijke productie. Veel moeders merken dat ze in de ochtend meer melk kunnen kolven dan later op de dag. 

Sla geen kolfbeurten over. Dit kan leiden tot een daling in je melkproductie.

Kolven om de melkproductie te stimuleren

Als je je melkproductie wilt stimuleren, kan de aanpak verschillen afhankelijk van de situatie:

De eerste dagen na de geboorte
In de eerste dagen na de geboorte kan kolven helpen om je productie op gang te brengen. Overleg altijd met je vroedvrouw of lactatiekundige. Maak samen een kolfschema dat past bij jouw situatie. Mogelijke schema’s kunnen variëren, bijvoorbeeld door na elke voeding kort na te kolven of enkele keren per dag extra te kolven.

Bij een dip in de productie:
Komt je productie later wat lager uit? Dan kunnen deze tips helpen:
  • Voeg een extra kolfmoment toe. Kolf bijvoorbeeld na een voeding of op een moment dat je normaal niet zou kolven.
  • Probeer powerkolven. Dit is een techniek waarbij je gedurende een uur in intervallen kolft. Meer weten? Lees onze blog over powerkolven.

Fulltime kolven

Voor fulltime kolvers is de frequentie van kolven afhankelijk van de leeftijd van je baby:
  • Pasgeboren baby’s: In de eerste weken is 8-12 keer per dag kolven normaal om de melkproductie op gang te brengen.
  • Oudere baby’s: Naarmate je baby ouder wordt, kun je vaak minder frequent kolven.
Let op: bij fulltime kolven ontstaat er soms overproductie. Een aanwijzing hiervoor is als je dagelijks melk kunt invriezen. Overleg met je vroedvrouw of lactatiekundige als je twijfelt over de balans tussen vraag en aanbod.

Een voorraadje aanleggen

Wil je een voorraadje moedermelk aanleggen? De ochtend is het ideale moment om te kolven. Tijdens de nacht is je prolactinegehalte, het hormoon dat de melkproductie reguleert op zijn hoogst. Dit zorgt ervoor dat je in de ochtend vaak meer melk produceert, waardoor het een perfect moment is om te kolven voor een voorraad.
  • Als je één borst per voeding geeft: Kolf de andere borst direct na de voeding af. Zorg dat je kleine porties afkolft om overproductie te voorkomen.
  • Als je beide borsten per voeding geeft: Wacht ongeveer 45 minuten na een voeding en kolf beide borsten af. Kleine hoeveelheden die je op verschillende momenten kolft, kun je samenvoegen tot een volledige portie.
  • Kolf maximaal één keer per dag extra om een voorraadje aan te leggen en overproductie te voorkomen.
Veel moeders beginnen met het opbouwen van een voorraad moedermelk in de periode dat ze nog thuis zijn, bijvoorbeeld tijdens hun zwangerschapsverlof. Zodra ze weer aan het werk gaan, wordt het vaak vanzelf minder nodig om extra te kolven voor een voorraadje.

De toeschietreflex stimuleren

De toeschietreflex is een natuurlijk proces waarbij moedermelk uit de melkklieren vrijkomt en beschikbaar wordt voor je baby of kolf. Dit proces wordt aangestuurd door het hormoon oxytocine, dat vrijkomt als reactie op de stimulatie van je borsten, of zelfs door de aanblik, geur, of het horen van je baby. Het is belangrijk om te weten dat een baby of kolf de melk niet "uit je borsten zuigt," maar dat je lichaam de melk actief afgeeft.

Hoe werkt de toeschietreflex?
Wanneer je baby begint te drinken of je met een kolf start, worden zenuwen in de tepel geactiveerd. Deze sturen signalen naar je hersenen, waar het hormoon oxytocine wordt vrijgegeven. Oxytocine zorgt ervoor dat de spiercellen rond de melkklieren samentrekken, waardoor melk door de melkkanalen naar de tepel wordt geduwd.

Sommige mama's voelen de toeschietreflex duidelijk, als een tintelend of prikkelend gevoel in de borsten. Voor anderen verloopt dit onopgemerkt. Meestal voel je alleen de eerste toeschietreflex, maar baby's wekken er vaak meerdere op tijdens één voedingsmoment. Bij kolven is het nuttig om te proberen een nieuwe toeschietreflex op te wekken als de melkstroom stopt en je nog niet voldoende hebt gekolfd.

Wat kan de toeschietreflex beïnvloeden?
De toeschietreflex is gevoelig voor verschillende factoren die zowel positief als negatief kunnen werken:

Negatieve invloeden
  • Stress en spanning
    Stress verhoogt de aanmaak van adrenaline, een hormoon dat de werking van oxytocine tegengaat. Hierdoor kan de reflex vertragen of helemaal uitblijven.
  • Vermoeidheid
    Wanneer je uitgeput bent, reageert je lichaam minder goed op de signalen van je baby of kolf.
  • Hormonale schommelingen
    Tijdens de menstruatie of andere hormonale veranderingen kan de toeschietreflex minder krachtig zijn, wat de melkstroom kan beïnvloeden.
Positieve invloeden
  • Emoties
    Positieve emoties, zoals het zien of ruiken van je baby, kunnen de reflex stimuleren. Soms begint de melk zelfs te stromen zonder dat je baby aan het drinken is.

  • Toeschietreflex stimuleren

    De toeschietreflex is een hormonaal proces (oxytocine). Je lichaam heeft rust nodig om de melk "vrij te geven". Probeer deze tips:

    Zintuigen: Kijk naar een foto van je baby of ruik aan een rompertje. Dit is de snelste manier om oxytocine aan te maken.

    Rustmoment: Adem een paar keer diep in en uit. Ontspanning is de sleutel; stress blokkeert de reflex.

    Warmte & Massage: Gebruik een warm kompres en masseer je borsten zachtjes richting de tepel om de melkkanalen te activeren.

    Stimulatiestand: Start je kolf altijd op de snelle, lichte stand tot de eerste druppels vallen.

  • Slimme Instellingen

    De Gouden Regel: Verhoog het vacuüm tot het net niet meer fijn voelt, en ga dan één stapje terug.

    Schakel om: Zodra de melk begint te stromen, schakel je van de stimulatiestand naar de afkolfstand (trager ritme).

    Luister naar je lijf: Kolven mag absoluut geen pijn doen. Pijn zorgt voor minder melk!

    Dubbelzijdig: Wist je dat dubbelzijdig kolven vaak voor een hogere opbrengst zorgt dan één voor één?



Heb je de juiste instellingen gevonden, maar blijft het kolven oncomfortabel of is de opbrengst laag? Dan is de kans groot dat je schildmaat niet optimaal is.

Kolven hoort geen pijn te doen

Tepelmeter_Lotjez_Balen
Waarom de juiste maat borstschild het verschil maakt.

Wist je dat maar liefst 80% van de mama’s een verkeerde maat borstschild gebruikt? Een schild dat te groot of te klein is, zorgt niet alleen voor irritatie en tepelkloven, maar drukt ook je melkkanaaltjes dicht. Het resultaat van de juiste maat:
✓ Hoger rendement: Je borst wordt effectiever geleegd.
✓ Meer comfort: Geen schurend gevoel of pijnlijke tepels.
✓ Betere doorstroming: Je voorkomt verstoppingen en harde plekken.

Te klein: Je tepel krijgt niet genoeg ruimte, waardoor het kolven minder effectief is en ongemak kan veroorzaken.
Te groot: Je tepel wordt te ver in de tunnel gezogen, wat wrijving, pijn en irritatie kan veroorzaken.
✓ Goed passend: Je tepel beweegt vrij in de tunnel, zonder dat er teveel van de tepelhof wordt meegezogen.

Meten is weten! Gebruik mijn tepelmeter om binnen één minuut jouw ideale maat te ontdekken.
Bestel je tepelmeter hier

Vind de kolf die bij jou past

Ben je nog op zoek naar een borstkolf, maar zie je door de bomen het bos niet meer? Ik heb de beste kolven op de markt voor je geselecteerd en getest.
Bekijk blog over borstkolven

Hulp nodig op maat?

Twijfel je over je techniek, heb je pijn bij het kolven of wil je verschillende kolven fysiek testen? Ik help je graag tijdens een persoonlijk consult.
Plan een kolfconsult